Koude vonken (Sparkular)
De vonkenfontein die u ziet in een tv-studio, op een trouwfeest of rond een voetbalveld is meestal een Sparkular: een elektrische machine die vonken maakt zonder vuurwerk. Pyred brengt ze, zet ze op en bedient ze, van twee machines aan een ingang tot tientallen rond een stadion.
Geen springstof, geen knal: een fontein van vonken, precies op de beat.
Hoe een Sparkular werkt
In de machine worden fijne korrels titanium en zirkonium verhit en naar buiten geblazen. In de lucht gloeien ze als vonken en vallen ze weer naar beneden. Er zit geen buskruit in en er ontploft niets: de machine werkt op elektriciteit en wordt vanaf onze tafel gestuurd, zodat elke uitbarsting op de muziek valt.
- Hoogte: van een lage fontein van zo’n anderhalve meter tot een vonkenzuil van 15 meter
- De juiste machine voor het effect: de klassieke Sparkular voor fonteinen op het podium, de Sparkular Jet voor hoge zuilen, de Sparkular Fall voor een gordijn van vonken dat van boven valt, de Sparkular Waver voor een bewegende golf, en de Cyclone, Blaster en Wheel voor andere vormen. We kiezen het model op maat van wat u nodig hebt
- Duur: korte stoten of een doorlopend effect
- Sturing: elke machine op een eigen cue, of allemaal samen, vanaf één tafel
“Koud” betekent niet koud
“Koude vonken” is de gewone naam, omdat er geen vuur en geen ontploffing aan te pas komt. Maar elke vonk is een piepklein heet deeltje. Het koelt snel af, en daarom kunnen de machines veel dichter bij mensen staan dan vuurwerk, maar aanraken doet u de vonken nooit. Daarom werken we volgens de veiligheidsregels van de fabrikant:
- Voor de klassieke Sparkular minstens 1 meter tussen de machine en het publiek of alles wat kan branden, en 1,5 meter met de grootste korrels; hogere modellen vragen meer afstand, zoals hun handleiding voorschrijft
- Vrije ruimte boven het hoogste punt van de fontein, en meer afstand bij wind of als de machine schuin staat
- Geen tapijt of brandbare vloer binnen de veiligheidszone, want de vonken vallen terug
- Binnen kleinere korrels, zoals de fabrikant aanraadt
- Een operator die elke machine in het oog houdt en meteen kan stoppen
Waar we ze inzetten
- Tv: acht machines in de live finale van Dancing with the Stars 2025, op enkele meters van de dansers
- Bedrijfsevents: zestien machines op ING Super Thursday en zestien voor 250 jaar Verenigde Staten in Brussel
- Paardensport: de showmomenten van de Brussels Stephex Masters, vlak bij ruiters en paarden
- Voetbal: 45 machines langs het veld voor de finale van de AFC Champions League Elite in Jeddah
- Startbogen: renners die onder een regen van vonken vertrekken op We Ride Flanders
- Trouwfeesten: de binnenkomst van het koppel, de openingsdans of de taart; zie special effects voor trouwfeesten
Sparkular of vuurwerk?
Een Sparkular is geen vuurwerk: er zit geen ontplofbaar mengsel in. Hij maakt één soort effect, een fontein van vonken, maar kan dat dicht bij mensen en binnen. Podiumpyro geeft meer variatie (flitsen, watervallen, gekleurde stralen) maar is echt vuurwerk, met eigen regels. Veel mensen noemen allebei “koud vuurwerk”; het verschil leggen we uit op koud vuurwerk bestaat niet.
Een Sparkular huren?
Pyred komt altijd met de machines, de korrels en een operator. Productiehuizen en SFX-professionals die Sparkular-machines willen huren en zelf bedienen, kunnen terecht bij ons zusterbedrijf Hyred.
Veelgestelde vragen
Zijn koude vonken echt koud?
Nee. Elke vonk is een klein heet deeltje dat snel afkoelt. Daarom kan een Sparkular dichter bij mensen staan dan vuurwerk (minstens 1 meter voor het klassieke model), maar de vonken raakt u nooit aan.
Kan een Sparkular binnen?
Ja, het is een van de meest gebruikte effecten binnen: in tv-studio’s, arena’s en feestzalen. Binnen gebruiken we kleinere korrels, houden we de veiligheidszone vrij van tapijt en brandbaar materiaal, en spreken we de branddetectie vooraf af met de zaal.
Heb ik een vergunning nodig voor een Sparkular?
Een Sparkular is geen vuurwerk, en er bestaat geen nationale Belgische regel voor deze machines. De zaal en de gemeente kunnen wel voorwaarden opleggen, dus dat kijken we altijd na voor het event. Voor echt vuurwerk zijn de regels strenger: zie vergunning voor vuurwerk in België.
Kunnen de vonken gekleurd zijn?
De vonken zelf zijn goudwit. Gekleurd licht van de podiumverlichting geeft ze op camera en in de zaal een kleur; voor echte kleur combineren we ze met andere effecten.